Để tôi kể cho các bạn hữu nghe chuyện "Chay giả mặn"

Tất nhiên là tôi không phản đối "chay giả mặn" nói chung vì ăn chay được đã là điều đáng mừng rồi, còn muốn ăn cái gì, hình thức ra sao, gọi tên như thế nào là sở thích của mỗi người.

1. Gia chủ cúng tăng bằng "heo sữa quay nguyên con", "gà lên mâm nguyên con", đãi đám cưới mâm chay trong đó có món "vịt nguyên con, giống cho đến từng cái chân lông"...
Chuyện này tôi không tận mắt chứng kiến, chỉ nghe kể từ người quen. Theo lời kể, sau khi kết thúc buổi tiệc, những thứ liệt kê bên trên vẫn còn nguyên vẹn.

2. Cách đây vài năm, nhờ một nhân duyên, tôi được tham gia một khoá tu quốc tế mang tên "Wake up", được tổ chức tại Làng Mai Thái Lan. Sau khoá tu này, tôi đã "wake up", đã ngộ ra được nhiều vấn đề hình thành nên triết lý sống của tôi các giai đoạn sau đó. Trong đó, điều làm tôi phấn khởi nhất chính là triết lý ăn uống "có chừng mực", "ít gây tổn hại nhất cho muôn loài". Ở đó, chúng tôi được tổ chức ăn 3 bữa, trong chánh niệm, tự lấy thực ăn, tự rửa tô/chén dơ của mình, trong im lặng và trật tự. Ở đó, tôi được ăn các món ăn hoàn toàn bằng thực vật, không mang bất kỳ hình dạng động vật nào, cũng không được gọi bằng một từ ngữ mỹ miều nào, nhưng lại rất ngon miệng và làm cho thân thể cực kỳ tinh tấn, an nhiên. Đó cũng là "cội nguồn cảm xúc" để tôi quyết tâm mở cho bằng được một cái nhà hàng chay sau này.

3. Những "ông trùm" sản xuất các sản phẩm chay giả mặn công nghiệp
Tôi nói không phản đối "chay giả mặn" nghĩa là chay giả mặn có lợi cho sức khoẻ con người, những sản phẩm làm từ 100% nguyên liệu tự nhiên, được tạo tác thông qua sự khéo léo và "cái tâm" của người làm, với mong muốn ngày càng có nhiều người yêu thích món chay hơn, ngày càng có nhiều người ăn chay hơn. Tôi sẽ cực kỳ phản đối nếu sản xuất món chay theo cách công nghiệp, thêm vào đó các loại hoá chất độc hại để trữ được lâu, để tạo mùi, tạo màu, làm cho sản phẩm giống với đồ mặn đến từng "cọng lông", mục tiêu cuối cùng chỉ là "trữ được lâu" và "bán được nhiều".

Hiện nay, họ sản xuất ra được hầu như là tất cả các sản phẩm "y như thiệt". Nghe nói, có lần họ sản xuất cả "tiết canh". Lúc đó, họ đã vấp phải một làn sóng lên án gay gắt. Mọi người thử tưởng tượng là, nếu mình thấy một người đang cầm cái "đùi gà" ăn ngon lành, thì còn có thể chấp nhận được. Nhưng nếu cầm một chén nước màu đỏ, bốc mùi hôi tanh, húp ngon lành, rồi mở miệng cười khi cái chất màu đó còn đọng xung quanh mép thì đó có còn là hình ảnh đẹp của người ăn chay hay không?

Có cầu ắt có cung. Không trách người ta được.

4. Khách hàng xanh mặt, suýt ngất xỉu
Hồi tôi mới mở nhà hàng, bếp trưởng của tôi cũng sử dụng thực phẩm "chay giả mặn" như bao nhà hàng khác, như một công thức truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tất nhiên là tôi không đồng ý. Bếp trưởng của tôi lại bảo: nếu không có cái đó thì "đâu có gì đâu mà ăn". Lúc đầu tôi cũng nhượng bộ, đồng ý cho phép sử dụng "hem, chả". Và tôi liên tục gặp sự cố với khách nước ngoài. Nếu họ không kêu tôi đến để hỏi đó là cái gì, thì cũng tự động lựa lại toàn bộ hem, chả có trong cơm chiên, đồ xào sang một bên, nhất định không ăn. Cũng có khách dù tôi giải thích, họ cũng không dám sử dụng. Có một cô khách Tây nọ, đang ăn ngon lành, bỗng nhiên mặt mày xanh lè xanh lét, cắt không ra một giọt máu, vừa la làng vừa kêu tôi lại chỉ cho tôi xem mấy miếng hem, chả mà theo cô là có mùi vị y như thịt. Bạn bè ngồi cùng bàn với cô cũng ra sức trấn an, mãi một lúc sau cô mới bình tĩnh và chọn cách "không ăn nữa".

Ngay ngày hôm sau, tôi quyết định loại bỏ hết các thành phần đó ra khỏi hệ thống nguyên vật liệu của nhà hàng. Tôi trực tiếp quản lý tất cả các khâu nhập xuất nguyên vật liệu, cùng bếp thảo luận, điều chỉnh và test lại toàn bộ công thức, chỉ toàn rau củ quả, đậu hũ. Ngay cả đậu hũ cũng được sử dụng cực kỳ hạn chế và ghi rõ trong trong từng món ăn. Tất cả các hình tôi tự tay chụp sao cho thấy rõ thành phần rau củ quả trong đó.

Ngay cả những món truyền thống, đã nằm gọn trong ký ức của tất cả những người ăn chay như "sườn non", vốn không thể thiếu khi chế biến các loại thực phẩm hay dùng để làm món cơm tấm sườn, bì, chả, tôi cũng thay thế bởi đậu hũ bít tết (tofusteak) làm thủ công từ đậu hũ, vốn chẳng phải là xa lạ gì ở các nước khác.

Đáng mừng là, sản phẩm của chúng tôi được rất nhiều người ủng hộ, đặc biệt là khách du lịch quốc tế. Và cũng có lẽ, đó còn là điểm giúp chúng tôi "khác biệt" hơn so với các nhà hàng chay khác trên thị trường hiện nay.

Tóm lại, tôi không lên án "chay giả mặn". Tôi chỉ lên án những nhà sản xuất "chay giả mặn" không chân chính mà thôi. Tôi không phản đối "chay giả mặn" thủ công, có lợi cho sức khoẻ. Tôi chỉ hy vọng là mọi người nên chuyển sang chay thuần thực vật, với mùi vị và vóc dáng tự nhiên của nó, vì một hình ảnh đẹp của chúng ta trong mắt các bạn hữu xung quanh.

Có cầu ắt có cung. Nếu chúng ta cố gắng không sử dụng các sản phẩm "chay giả mặn" độc hại và khuyên nhũ các bạn hữu khác của chúng ta cũng cố gắng thực hành giống như chúng ta thì các nhà sản xuất, có khi chẳng bao giờ biết ăn chay là gì, sẽ thôi không sản xuất ra sản phẩm độc hại nữa. Thay vào đó, hãy suy nghĩ ra những công thức làm những món ăn ngon lành, thuần thực vật, thuần tự nhiên và chia sẻ cho cộng đồng. Vậy có phải là tích thêm công đức hay không?

Tôi chỉ nghĩ vậy thôi, còn thực hành như thế nào thì còn tuỳ vào quan điểm và triết lý riêng của quý bạn hữu.

Chúc tất cả quý bạn hữu một năm mới nhiều sức khoẻ - hạnh phúc - an nhiên!

Bình luận